اماکن تاریخی و دیدنی استان اماکن تاریخی و دیدنی استان

 شهر سوخته

 ((کلنل بیت)) یکی از ماموران نظامی بریتانیا از نخستین کسانی است که در دوره قاجار و پس از بازدید از سیستان به این محوطه اشاره کرده و نخستین کسی است که در خاطراتش این محوطه را شهر سوخته نامیده و آثار باقیمانده از آتش سوزی را دیده است.
شهر سوخته در ۵۶ کیلومتری زابل در استان سیستان و بلوچستان و در حاشیه جاده زابل - زاهدان واقع شده است
این شهر در ۳۲۰۰ سال قبل از میلاد پایه گذاری شده است.

شهر سوخته اما پیشرفته

شهر سوخته دارای نظام مرتب و منظم آب‌رسانی و تخلیه‌ی فاضلاب بوده است
  اولین جراحی بروی مغز در این شهر و بروی سر یک دختر بچه انجام گردیده است
بر مبنای یافته‌های باستان شناسان شهر سوخته ۱۵۱ هکتار وسعت دارد
  برای نخستین بار در شهر سوخته یک چشم مصنوعی متعلق به 4800 سال پیش کشف شد. این چشم مصنوعی متعلق به زنی 25 تا 30 ساله بوده که در یکی از گور های شهر سوخته مدفون شده بوده است.

کشف اولین خط کش جهان با قدمت بیش از پنج هزار سال

  این خط کش به طول 10 سانتیمتر با دقت نیم میلیمتری و از جنس چوب آبنوس است. کشف خط کش در شهر سوخته زابل نشانگر این است که ساکنان این شهر باستانی دارای پیشرفت های زیادی در زمینه علم ریاضیات بوده اند

 قدیمی ترین تخته نرد جهان

 از گور باستانی موسوم به شماره 761 کهن ترین تخته نرد جهان به همراه 60 مهره ی آن در شهر سوخته پیدا شد. این تخته نرد بسیار قدیمی تر از تخته نردی است که در گورستان سلطنتی «اور» در بین النهرین پیدا شده بود.

   >> مخترع انیمشین در جهان ما بوده ایم نه چینی ها

 نخستین انیمیشن جهان

 باستان شناسان هنگام کاوش در گوری 5 هزار ساله جامی را پیدا کردند که نقش یک بز همراه با یک درخت روی آن دیده می شود. آن ها پس از بررسی این شی دریافتند نقش موجود بر آن برخلاف دیگر آثار به دست آمده از محوطه‌های تاریخی شهر سوخته، تکراری هدفمند دارد، به گونه‌ای که حرکت بز به سوی درخت را نشان می دهد. هنرمندی که جام سفالین را بوم نقاشی خود قرار داده، توانسته‌ است در 5 حرکت، بزی را طراحی کند که به سمت درخت حرکت و از برگ آن تغذیه می کند.               

حاصل انیمیشن و باز سازی آن بروی کامپیوتر

 به گفته این باستان‌شناس، بز از جمله حیواناتی است که در رسیدن به ارتفاعات تبحر داشته و می‌تواند با یک حرکت جهشی به سمت بالا حرکت کند. هنرمند نقاش شهر سوخته‌، با دقت و زبردستی موفق به تصویر کردن جهش این بز شده است.
از دیگر اشیای مهم از میان هزاران شی یافت شده، می‌توان از سفال با امضای سفال‌گر بر روی آن، چکش، سوزن، شهرک‌های مسکونی و ساختمان‌های همه‌گانی هم‌چون آپارتمان، بذر خربزه، حبوبات، ماهی خشک کرده، برنج، زیره، کوره‌های سفالگری، کوره‌های ذوب فلزات، دکمه، تبر، بندکفش، قلاب، شانه سر، طناب، سبد، گل مو، قاب‌های چوبی، کفش، کمربند و ... نام برد.

 

 

 

 قدیمی ترین تاس جهان 

 

 

 


 

کوه خواجه سیستان با معماری شگفت انگیز

 "کوه خواجه" با معماری شگفت انگیز در دل کویر ایران در سیستان همچون نگین درخشانی خودنمایی می‌کند.  

کوه خواجه تنها عارضه طبیعی دشت سیستان با ارتفاع تقریبی ‪ ۶۰۹متر از سطح دریا است که در هنگام پرآبی جزیره کوچکی را در میان دریاچه هامون شکل می‌دهد.
کوه خواجه بزرگترین معماری خشتی بر جای مانده از دوره "پارتیان" در منطقه سیستان قرار دارد و یکی از مهمترین آثار دوره‌های اشکانی، ساسانی- اسلامی است. 

این بنا تنها عارضه طبیعی مرتفع در منطقه مسطح سیستان به شمار می‌رود و در آن کاخ، آتشکده، زیارتگاه خواجه مهدی و قبرستانی از دوران مختلف به یادگار مانده است.
این گدازه بازالیتی ذوزنقه‌ای شکل کوهی است که در حدود ‪ ۲۰کیلومتری جنوب غربی زابل و میانه دریاچه هامون قد برافراشته است
مجموعه کوه خواجه برای نخستین بار در سال ‪ ۱۹۱۶توسط "اورل اشتین" باستان‌شناس معروف انگلیسی شناسایی و کشف شد.
بدنبال آن پروفسور "هرتسفلد" آلمانی طی سالهای ‪ ۱۹۲۹ -۱۹۲۵میلادی به جستجو در آثار کوه خواجه پرداخت و حاصل کاوشهای این باستانشناس در کتاب "سکستان، ایران شرق باستان و تاریخ باستانشناسی ایران" آمده است.
 ۴۰سال قبل هم "گوئلینی" باستانشناس و معمار ایتالیایی کاوشهای محدودی در آثار کوه خواجه انجام داد که نتایج آن را در کتابی با عنوان "معماری ایران و آثار کوه خواجه" منتشر کرد. 

از حیث اعتقادی و بر اساس اسطوره‌های زرتشتی دریاچه هامون مقدس بوده و ظهور منجی (سوشیانت) از این دریاچه اتفاق می‌افتد.
بنابر باورهای آیین مزدیسنا و اسطوره‌های پهلوی که بر اساس تعالیم زرتشت تدوین شده است، در پایان هزاره دوازدهم، برای سومین بار از خاندان "بهروز پارسا"، دوشیزه‌ای به آب دریاچه هامون داخل شده و آخرین رهاننده یا "سوشیانت" موسوم به "استوت ارته" از وی زاییده می‌شود.
به همین لحاظ کوه‌خواجه نیز تقدس خاصی دارد، سوشیانت به شکلهای مختلف تقریبا در تمام متون زرتشتی و اوستایی از جمله در گاتها، یسنا، سروده‌های زرتشت و یشتها مورد اشاره قرار گرفته و شکی نیست که اشو زرتشت در کتاب اوستا به آن اشاره داشته است.
در سال ‪ ۱۳۷۰نیز میراث فرهنگی به کار بررسی و نقشه‌برداری از آثار کوه خواجه پرداخت و پس از کاوشهای مختلف در سالهای متمادی در این محل ‪ ۱۱اثر از دوران تاریخی مختلف کشف شد. تزیینهای معماری بکار رفته در برخی قلعه‌های این بنا شباهت به شیوه یونانی دارد، سر ستون‌هایی به سبک دوریک با پیچهای توماری، تزیینهای دیگری مانند گل کوچک پرپر به صورت نیلوفری (لوتوس)، از هنر هخامنشی اقتباس شده است و بعضی از آنها به هنر بین‌النهرین نیز شباهت دارد.
کوه خواجه در میان ادیان سه گانه کهن شامل اسلام، مسحیت و زرتشت ( ایران باستان) از اهمیت و قداست زیادی برخوردار بوده است.
این کوه نام خود را از آرامگاه خواجه مهدی یکی از دوستداران خاندان علوی که مزارش بر فراز این کوه واقع شده، گرفته است. 
در کاوشهای انجام شده در کوه‌خواجه و قلعه‌های موجود در آن، دیوارهایی با ارتفاع ‪ ۴۰متر که با خشت ساخته شده و بیش از یکهزار سال قدمت دارد نیز کشف شده‌اند.
روزگاران نه چندان دور دریاچه هامون پر آب بود و کوه خواجه به مانند جزیره‌ای سربرآورده از میان آبهای این دریاچه از دور خودنمایی می‌کرد.
آن زمان کوه خواجه و قلعه اشکانی آرام گرفته بر پشته آن خوشبخت بودند.
خوشبخت از آن رو که انسان کمتر می‌توانست به آن دسترسی داشته باشد و همه از دور به زیارت این کوه مقدس می‌پرداختند. 

اما به مرور زمان با استمرار خشکسالی و خشکی دریاچه هامون و نیز قهر طبیعت این بنای مهم در آستانه تخریب قرار گرفته است. با این وجود سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سیستان و بلوچستان این بنای عظیم را به همراه دو اثر منحصر بفرد دیگر سیستان به نامهای شهر سوخته (‪ ۳۲۰۰سال قبل از میلاد) و دهانه غلامان ( شهر هخامنشی) برای ثبت در فهرست آثار جهانی به سازمان علمی، فرهنگی، تربیتی و آموزشی ملل متحد (یونسکو) پیشنهاد داده است.
منطقه سیستان با جمعیت ‪ ۵۰۰هزار نفر و دو شهرستان زابل و زهک در شمال استان سیستان و بلوچستان قرار دارد.

 

 

 کوه های مریخی بلوچستان 

کوه‌های منحصربه‌فرد و زیبای مریخی که در جاده چابهار به گواتر دیده می‌شوند، از زیباترین مناظر طبیعی ایران هستند که کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند.
حدود 40 تا 50 کیلومتر پس از چابهار به سمت بندرگواتر، کوه‌هایی در سمت چپ جاده نمایان می‌شود که به کوه‌های مینیاتوری یا مریخی معروفند. وجود این کوه‌ها با توجه به منظره کاملا متفاوتی که در سمت راست جاده و رو به‌سوی دریا وجود دارد، باعث می‌شود تا یکی از زیباترین جاده‌ها و مناظر طبیعی استان سیستان و بلوچستان به‌وجود آید که به دلیل عدم معرفی، کمتر مورد بازدید قرار گرفته‌اند.
این کوه‌ها که از منحصربه‌فردترین کوه‌های ایران است، به ثبت و حفاظت محیط زیست نیز در نیامده‌اند تا دست کم به این وسیله نامشان در فهرست مناظر زیبا و بی‌نظیر ایران به‌جا گذاشته شود.
کوه‌های مریخی مناظری از کوه‌های کره ماه را برای انسان تداعی می‌کنند و جنس رسوبی آنها و همچنین فرسایش خاص کوه‌ها موجب ایجاد شیارها و تراش‌های زیبایی شده است که گویی نقاشی ماهر آنها را به تصویر کشیده است.
این کوه‌ها که چاک چاک هستند و شکل‌های نامانوس دارند و فاقد پوشش گیاهی هستند و به خاطر غیرعادی بودنشان، در سال‌های اخیر و در میان گردشگران، به کوه‌های مریخی شهرت یافته‌اند، نمونه‌های بدبوم (بدلند) هستند که پدیده بوم‌شناختی ویژه‌ای است.

 

 

رنگ تقریبا سفیدرنگ کوه (چیزی میان طوسی و سفید) با واریزه‌های بسیار در پای ‌آن، وجود گرما و حرارت و شرجی هوا و رطوبت نسبتا بالا و سوی دیگر آن دریا که به‌این منظره آغوش گشوده است، مناظری رویایی و تخیلی را در ذهن بیننده پدید می‌آورد. همین منظره منحصربه‌فرد که جاده چابهار ـ گواتر آن را به دو نیم تقسیم کرده، باعث شده تا این جاده به یکی از زیباترین جاده‌های ایران تبدیل شود. یک‌سو کوه‌های مخروطی مریخی با آن رنگ خاکستری خیال‌انگیز و سوی دیگر دریای سبز و ماسه‌های اندکی سرخ با درختچه‌های بیابانی در کرانه آن.

دشت که در میان جاده آبگیر می‌شود، تالاب‌هایی را پدپد می‌آورد، که در سوی دریا صورتی است و در سوی کوه خاکستری مایل به سفید. جایی که به آن تالاب صورتی می‌گویند. این جاده که با سراشیبی‌ها و سربالایی‌های بسیار، نمایان شدن گاه‌به‌گاه دریا در سمت چپ و نظاره منظره از ارتفاع، از جاذبه‌های خاص گردشگری در استان سیستان و بلوچستان است.
رشته کوه‌های مریخی که فقط در مناطق جنوبی استان سیستان و بلوچستان واقع شده است، توانسته ترسیم‌گر یک جاذبه طبیعی زیبا باشد. این کوه‌ها در زمان‌های گذشته به زیرخروارها خاک مدفون بوده و امروزه با گذشت زمان‏، مشاهده می‌شوند. در اثر تغییرات جوی و آب و هوایی و باران‌های موسمی‏، خاک‌ها از روی آنها به دامنه‌ها ریخته شده و چهره اصلی این کوه‌ها نمایان شده است.
در پهنه بعضی از این کوه‌ها مشاهده می‌شود که برخی مواقع ارتفاع آنها تا پنج متر می‌رسد و در دیگر نقاط این بیابان‌ها بعضا بلندی آنها تا 100 متر و حتی بیشتر هم دیده می‌شود. جنس این پدیده از مقاومت خاصی برخوردار است، به‌طوری‌که بالا رفتن از آن به مثال بالا رفتن از صخره است.
شکل‌های نامانوس این پدیده‌ها، ناشی از فرسایش سریع در برابر باد و باران است که بر خلاف فرسایش‌های آرام و طبیعی، مهلتی برای رویش گیاهان باقی نمی‌گذارد و سرزمین را دندانه دندانه و پر از لبه‌ها و چاک‌ها نشان می‌دهد. همچنین، مقاومت ناهمسان لایه‌های زمین، در این منطقه‌ها گاه سبب شکل‌گیری ستون‌هایی با کلاهک‌هایی بر سر یا کوه‌هایی که گویی با چاقو سر آن‌ها را بریده‌اند، می‌شود.

با رسیدن به دهکده صیادی «تیس» منظره کوه‌های مریخی در کنار جاده به پایان می‌رسد. قدمت این روستا به 2500 سال قبل می‌رسد و در کتاب فتوحات اسکندر مقدونی بعنوان تیز مشهور بوده و به مرور زمان به تیس تبدیل شده است. تیس بندر تجاری فعالی بوده است که بوسیله مغول‌ها ویران شده است.

شهرستان های استان 
استان سیستان و بلوچستان بر اساس آخرین تقسیمات کشوری از 8 شهرستان تشکیل شده است که به شرح ذیل می باشد :
زاهدان که مرکز استان می باشد ، زابل ، ایرانشهر ، خاش ، سراوان ، چابهار ، نیکشهر و سرباز. این استان مشتمل بر 31 شهر ، 29 بخش ، 94 دهستان و 6302 آبادی می باشد .
زاهدان
شهرستان زاهدان با وسعت 36581 کیلومتر مربع مرکز استان بوده و از 3 شهر زاهدان- میرجاوه و نصرت آباد تشکیل شده است.
این شهرستان شامل بخشهای مرکزی، نصرت آباد وکورین بوده و تعداد 8 دهستان و 1439 پارچه آبادی دارد.
جمعیت این شهرستان بالغ بر 587541 نفر بوده که 8/78 درصد درشهرها ساکن میباشند0 این شهرستان در مسیر شاهراههای پاکستان،هندوستان، خراسان ، کرمان وبلوچستان واقع شده و وجود فرودگاه بین المللی زاهدان وراه آهن ایران ، پاکستان و همچنین مراکز آموزشی مختلف و بازارچه مرزی میرجاوه موقعیت ممتازی به این شهرستان داده است.مسافت زاهدان تا تهران 1494 کیلومتر میباشد.
متوسط سالیانه دمای هوا در زاهدان 82/19 درجه سانتیگراد و متوسط سالیانه رطوبت نسبی هوا 3/30 درصد میباشد0میزان بارندگی در 7 ماهه سال 82 درشهرستان زاهدان 2/8 میلی متر بوده است0 اراضی زیر کشت محصولات زراعی این شهرستان بالغ بر 13616 هکتار میباشد که 45% را گندم و مابقی را جو ،نباتات علوفه ای،یونجه، ذرت دانه ای و علوفه ای سبزیجات و محصولات جالیزی به خود اختصاص داده است0 اراضی زیر کشت محصولات دائمی آن بالغ بر 4561 هکتار و شامل باغات زیتون و خرما و پسته میباشد0 دراین شهرستان تعداد 308 واحد صنعتی بزرگ و کوچک در زمینه های غذایی، نساجی، شیمی، پلاستیکی ، کانی، غیر فلزی و تجهیزات برق و الکترونیک ومواد شیمیایی فعالیت دارند 0 تعداد 3 شهرک صنعتی کامبوزیا شهرک صنعتی کارگاهی و شهرک صنعتی میرجاوه در این شهرستان وجود دارند0 همچنین در شهرستان زاهدان تعداد 6 هتل و 10 مهمانپذیر آماده پذیرایی میهمانان می باشند.
شهرستان زاهدان در بخشهای صنعت و معدن ، قطعه سازی خودرو ،صنایع کشاورزی و صنایع تبدیلی مواد غذایی ، صنایع مرتبط با سنگهای تزئینی و ساختمانی ، مس و منگنز ، فرآوری کرومیت( باوجود معادن غنی و سرشار) و بازرگانی و تزانزیت کالا با عنایت به مزیت همجواری با کشورهای پاکستان،افغانستان وواقع شدن در کریدور شمال و جنوب قابلیت سرمایه گذاری دارد.
زابل
سیستان با وسعت 15197 کیلومتر مربع وجمعیت 000/400 نفر شامل 6 شهر ،5 بخش، 17 دهستان و 933 روستا با 3 مرکز آموزش عالی و 854 فضای آموزشی میباشد ،سیستان را به خاطر آثار باستانی شهر سوخته و تمدن به جامانده از گذشته بهشت باستان شناسان می نامند.
شهرستان زابل در فاصله 210 کیلومتری زاهدان واقع شده است 0 متوسط سالیانه دمای هوا در این شهرستان 9/22 درجه سانتیگراد و متوسط سالیانه رطوبت نسبی 7/32 درصد میباشد. میزان بارندگی در 7 ماهه سال 1382 در این شهرستان 2/1 میلی متر بوده است. سطح زیر کشت محصولات زراعی 7243 هکتار و سطح زیر کشت محصولات باغی 5/408 هکتار ومحصولات عمده باغی این شهرستان انگور ،خرما، زیتون و محصولات زراعی آن گندم ،جو ،زیره (بامیه و پیاز محلی ذخایر با ارزش ژنتیکی) صیفی جات ،یونجه و ذرت علوفه ای و محصولات گلخانه ای میباشد که در زمینه افزایش سطح زیر کشت و افزایش تولید محصولات زراعی و باغی و صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی و با توجه به رقم بالای دام و طیور و برخورداری از گاو نژاد سیستانی و مرغ بومی خزک از قابلیت های ویژه ای جهت سرمایه گذاری برخوردار میباشد.
این شهرستان 2 کشتارگاه صنعتی باتوان ایجاد 90 کارخانه جانبی دارد 80 واحد پرواربندی با ظرفیت 100 الی 400 راًس و 650 واحد پرواربندی سنتی از 5 تا 10 راس و همچنین دریاچه هامون با ظرفیت بالای صید ماهی و کارگاههای پرورش ماهیان گرمابی و استخرهای پرورش میگوی آب شیرین از شاخصه های اقتصادی این شهرستان هستند.
ایجاد صنایع جانبی کشتارگاهی ،ایستگاه جمع آوری شیر و کارخانجات فرآوری و. صنایع بسته بندی گوشت وماهی از قابلیتهای سرمایه گذاری میباشند بازارچه های تجاری مرزی میلک و گمشاد (پیشنهادی) بعنوان منطقه ویژه اقتصادی کارخانجات تولید قطعات خودرویی و شهرک صنعتی خودرو سازی نیز از جمله همین قابلیتها میباشد.
فرودگاه زابل نیز با توانایی پروازهای خارجی و توسعه پروازهای داخلی حامی توسعه سرمایه گذاری در این شهرستان میباشد همچنین این شهرستان با یک هتل و دو مهمانپذیر آمادگی پذیرایی از میهمانان را دارد.
خاش
شهرستان خاش با وسعتی بالغ بر 2300 کیلومتر مربع دارای جمعیتی در حدود 178210 نفر میباشد فاصله آن تا مرکز استان 183 کیلومتر و تا تهران 1811 کیلومتر میباشد 0 قله آتش فشان نیمه فعال تفتان با ارتفاع بیش از 4040 متر در این شهرستان واقع است متوسط سالیانه دمای هوا 9 /20 درجه سانتیگراد و متوسط سالیانه رطوبت نسبی 1/28 درصد میباشد ومیزان بارندگی در هفت ماهه سال 1382 در این شهرستان 2/19 میلی متر بوده است سطح زیر کشت محصولات زراعی 18789 هکتارو سطح زیر کشت محصولات دائمی(باغی) آن 8477 هکتار میباشد0 این شهرستان در زمینه های کشاورزی کشت و پرورش پسته خصوصاً در منطقه گوهرکوه ، زیره ،سیر و پیاز ، صیفی و سبزیجات و دامپروری و پرورش مرغ و بوقلمون و تکثیر و پرورش ماهیان سرد آبی و صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی و در زمینه های صنعت با داشتن معادنی چون منگنز، مس،کرومیت، گونیچ، مرمریت سیاه خاش،مرمریت سفید بیدک ، سنگ آهک و پوزولان به قطب صنعتی تبدیل شده و از لحاظ کارخانجات چینی ،کاشی و سرامیک بدلیل داشتن کائولن قابلیت سرمایه گذاری دارد. مهمترین صنایع این شهرستان کارخانه سیمان خاش با ظرفیت تولید 2100 تن در روز و کارخانه شیر و فرآورده های لبنی پاک شیر تفتان مجتمع کشت و صنعت گوهر کوه و شهرک صنعتی خاش می باشد ناحیه صنعتی نوک آباد وابسته به بخش کشاورزی که در حال انجام امور زیر بنایی و ساخت می باشد تعداد زیادی کارخانه ر در خود جای خواهد داد و مستعد سرمایه گذاری می باشد. در این شهرستان دو مرکز آموزش عالی وجود دارد. شهرستان خاش با داشتن 124 کیلومتر مرز مشترک با کشور پاکستان امکان احداث بازارچه مرزی مشترک در منطقه روتک را دارد.
سراوان
شهرستان سراوان با وسعت 28408 کیلومتر مربع در فاصله 343 کیلومتری زاهدان با جمعیتی بالغ بر 172149 نفر واقع می باشد.
طول نوار مرزی این شهرستان با کشور پاکستان 384 کیلومتر در حوزه بخشهای جالق و بم پشت می باشد که از میل 118 شروع و تا میل 196 ادامه دارد.
این شهرستان دارای زمستانهای معتدل و تابستانهای گرم می باشد.
متوسط سالیانه دمای هوا در این شهرستان 8/22 درجه و متوسط سالیانه رطوبت نسبی آن 29 درصد می باشد و میزان بارندگی 7 ماهه سال 1382 در این شهرستان 3/79 میلی متر بوده است. سطح زیر کشت محصولات زراعی 7202 هکتار و سطح زیر کشت محصولات باغی دیم 7950 هکتار و آبی 5/8525 هکتار و جمعاً 5/16475 هکتار می باشد . محصولات عمده زراعی آن گندم ، ذرت دانه ای ، پیاز ، گوجه فرنگی ، باقلا، صیفی جات ، نباتات علوفه ای ویونجه وذرت علوفه ای بوده و محصولات عمده باغی این شهرستان خرما در سطح وسیع ، انگور ، زیتون ، انار و مرکبات می باشد که در زمینه های افزایش تولید و افزایش سطح زیر کشت محصولات مذکور و پرورش دام : گوسفند بلوچی و بز بلوچی ( بهترین کرک ) و طیور و استخرهای پرورش ماهی و صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی و صنایع روستایی قابلیت سرمایه گذاری دارد.
مهمترین رودخانه این شهرستان ماشکید است که نهایتاً وارد خاک پاکستان می شود و با مهار آب آن می توان گام مؤثری در رونق کشاورزی منطقه برداشت.
این شهرستان دارای سه مرکز آموزش عالی می باشد.
این شهرستان دارای دو شهرک صنعتی فعال در دو نقطه شهری سراوان و سوران بوده و شهرک صنعتی زابلی نیز در دست ساخت می باشد.
نزدیکی با مرز پاکستان و ایجاد دو بازارچه مرزی کوهک و جالق نقطه درخشانی در اقتصاد این شهرستان بوده وراه اندازی کشتارگاههای صنعتی دام در حد وسیع و تشکیل تعاونیهای مرزنشینان و دفاتر بازرگانی خارجی از جمله مزیت های این شهرستان می باشد.
دشتهای جالق و بم پشت مناطق مستعد سرمایه گذاری در زمینه کشاورزی می باشند.
با توجه به گستردگی کشت نخیلات کارخانجات بسته بندی خرما صنایع جانبی و تهیه نئوپان از کارخانه های فعال این شهرستان میباشند.
از کانونهای مهم معدنی و کانی کوه بیرک زابلی و کوه سفید می باشد و معادن گرانیت گشت ، معدن سنگ آهن ماهانی و کهن مگار زابلی ، معدن پودر تالک و پنبه نسوز از جمله معادن مهم و صنعتی شهرستان سراوان می باشند که مستعد سرمایه گذاری و آماده واگذاری جهت بهره برداری است.
تپه روباهک ، قبرستان قدیمی گشت ، دره نگاران و قلعه سب از جاذبه های گردشگری این شهرستان می باشند.
ایرانشهر 
شهرستان ایرانشهر در ناحیه مرکزی بلوچستان با مساحت 30200 کیلو متر مربع در فاصله 330 کیلومتری زاهدان واقع شده و 15 درصد وسعت استان را به خود اختصاص داده است جمعیت این شهرستان بالغ بر 194596 نفر میباشد 0 این شهرستان دارای 4 نقطه شهری، 4 بخش ،10 دهستان و 418 آبادی است0 این شهرستان در ناحیه گرم و خشک قراردارد0 متوسط سالیانه دمای هو 8/27 درجه سانتیگراد متوسط سالیانه رطوبت نسبی 3/29 درصد میباشد0میزان بارندگی در 7 ماهه سال 1382 در این شهرستان 1/53 میلی متر میباشد.
سطح زیر کشت محصولات زراعی این شهرستان 25519 هکتار و سطح زیر کشت محصولات دائمی (باغی) آن 8471 هکتار میباشد0 محصولات عمده باغی این شهرستان خرما، مرکبات، (نارنگی، لیموشیرین، پرتقال، گریپ فروت، لیموترش ) و کنار بوده ومحصولات عمده زراعی گندم، برنج، جو، حنا ،وسمه، سیب زمینی وذرت و محصولات خارج از فصل میباشند که در زمینه توسعه سطح زیر کشت وافزایش تولید این محصولات و صنایع تبدیلی تکمیلی بخش کشاورزی خصوصاً بسته بندی ،شیره کشی وکارتن سازی خرما همچنین پرورش ماهی و میگوی آب شیرین و پرورش دام و طیور و شتر و شتر مرغ وداشتن گاو دشتیاری ،صنایع بسته بندی گوشت، احداث سردخانه و صنایع وابسته مستعد سرمایه گذاری میباشد.
هم اکنون 6 گاوداری صنعتی و 2 گاوداری نیمه صنعتی دراین شهرستان مشغول فعالیت هستند ناحیه صنعتی دلگان وابسته به بخش کشاورزی که در مرحله انجام امورزیر بنایی و ساخت میباشد و کارخانه های زیادی را درخود خواهد گنجاند نیز از جمله استعدادهای سرمایه گذاری محسوب می شود. در ایرانشهر حدود 60 کارخانه کوچک و بزرگ از جمله کارخانجات تولید نوشابه و نیروگاه عظیم برق ایرانشهر فعال میباشند0 غرب ایرانشهر دارای یک سوم معادن استان از جمله سنگ مرمر ، گرانیت ، منیزیم مصالح ساختمانی، سنگهای تزئینی و … میباشد که تعداد زیادی از معادن این شهرستان آماده واگذاری است.
این شهرستان همچنین 6 مرکز آموزش عالی دارد و با داشتن 2 هتل و 6 مهمانپذیر آماده پذیرایی از مهمانان میباشد.
نیکشهر
شهرستان نیکشهر در فاصله 587 کیلومتری زاهدان و در جنوب بلوچستان باجمعیتی بالغ بر 148901 نفر میباشد و ارتفاع آن از سطح آبهای آزاد 510 متر میباشد0 متوسط سالیانه دمای هوا در این شهرستان 22/28 و متوسط سالیانه رطوبت نسبی آن 8/36 درصد و میزان بارندگی 7 ماهه سال 1382 درآن 6/78 میلی متر بوده است.
سطح زیر کشت محصولات زراعی آن 1950 هکتار و سطح زیر کشت محصولات باغی آن 4614 هکتار میباشد.
محصولات عمده زراعی آن یونجه ، که از ذخایر ژنتیکی منطقه با پتانسیل 19-18 چین در سال میباشد شبدر ، کلزا و گلرنگ و محصولات عمده باغی آن سیب ، انگور، مرکبات ،موز ،انبه ،پاپایا، کنار پیوندی و گواوا و انجیر میباشد.
که مواردی چون افزایش سطح زیر کشت و افزایش تولید این محصولات بالاخص نباتات گرمسیری منحصر به فرد و محصولات گلخانه ای از قبیل خیار و فلفل و گوجه فرنگی و پرورش آبزیان گرمابی و دام و طیور و صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی ازجمله شیره گیری خرما و فرآوری آن از الکل، قند ، سرکه، تشکیل و ایجاد کارخانه نئوپان از چوب درختان و تنه درخت خرم و فرآوری از آن کارگاههای تولید ترشی انبه ، لیمو ، آبمیوه گیری ، صنایع حصیر و سبد بافی استفاده از برگ (داره) نخل وحشی در رویشگاههای طبیعی آن واستفاده از روغن کلزا در صنایع هواپیماسازی از استعدادها و پتانسلهای سرمایه گذاری این شهرستان می باشند.
سرباز 
شهرستان سرباز در جنوب شرقی استان با وسعتی معادل 5/11 کیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر 148000 نفر ،3 شهر، 4 بخش ، 12 دهستان و806 پارچه آبادی دارد فاصله آن تا زاهدان 448 کیلومتر میباشد0 از نظر آب و هوایی دارای آب و هوای گرم و مرطوب بوده و درزمستان دمای هوای این شهرستان به ندرت به صفر درجه میرسد0 این شهرستان از شهرستانهای مرزی است که قریب 120 کیلومتر با کشور همسایه پاکستان مرز مشترک دارد0 سطح زیر کشت محصولات زراعی 4264 هکتار و سطح زیر کشت محصولات دائمی (باغی) ان 6/3511 هکتار بوده که محصولات عمده زراعی آن عبارتند از گندم ،شلتوک، باقلا، پیاز، بادمجان، یونجه و شبدر صیفی جات و پرورش این محصولات منحصر به فرد و صنایع تبدیلی و تکمیلی آنها قابلیت سرمایه گذاری فراوانی دارد همچنین مرزی بودن این شهرستان و وجود بازارچه مرزی پیشین و واقع شدن آن در مسیر شاهراه اصلی چابهار - زاهدان ، جایگاه ویژه تجاری و سرمایه گذاری به این شهرستان بخشیده است ،صنایع عمده منطقه که قابلیت سرمایه گذاری بیشتری دارند عبارتند از :
صنایع بسته بندی میوه،تولید الکل ازخرما ، فرآوری خرما ، موزائیک سازی قطعات بتونی پیش ساخته، مصنوعات چوبی و تولید نئوپان ، نایلون و نایلکس و مخازن فلزی و ظروف پلاستیکی رودخانه سرباز به لحاظ سرسبزی و آب زیاد و بدلیل کاشت محصولات باغی گرمسیری و نیمه گرمسیری ومرکبات درحاشیه رودخانه مناظری زیبا و دلپذیر دارد، همچنین تمساح پوزه کوتاه که گونه منحصر به فرد حیات وحش در جهان میباشد که در این رودخانه زندگی میکند.
چابهار
شهرستان چابهار در کنار ساحل نیلگون دریای عمان با وسعت 25 هزار کیلو متر مربع و جمعیتی بالغ بر 200 هزار نفر واقع شده است0 این شهرستان دارای 3 شهر ،5 بخش،11 دهستان و حدود 600 پارچه آبادی میباشد0 فاصله آن تا مرکز استان 692 کیلومتر میباشد0 متوسط سالیانه دمای هوا 4/26 درجه سانتیگراد و متوسط سالیانه رطوبت نسبی 9/75 درصد میباشد میزان بارندگی در 7 ماهه سال 1382، 5/8 میلی متر بوده است، سطح زیر کشت محصولات زراعی این شهرستان 1826 هکتار و سطح زیر کشت محصولات دائمی (باغی) 2/4584 هکتارمیباشد. در این منطقه نباتات گرمسیری منحصر به فردی از جمله موز ، انبه ، تمر هندی ، کنار پیوندی ، پاپایا ، گواوا ، چیکو و همچنین گلهای زینتی و شاخه بریده و صیفی جات ومحصولات غیر فصل کشت میشود که ارزش سرمایه گذاری در زمینه کشت و پرورش این محصولات و صنایع تبدیلی و تکمیلی وابسته به آنها بسیار درخشان میباشد. صید و صیادی همچنین صید و پرورش میگو درآبهای آزاد بعنوان زیر بخشهای کشاورزی نقطه طلایی اقتصاد چابهار ،استان و حتی کشور میباشد0 استفاده از سیستم های مدرن صید و صیادی وساخت شناورهای دریایی از قابلیتهای سرمایه گذاری این شهرستان میباشند.
در این شهرستان 72 واحد صنعتی فعال وجود دارد که اکثر آنها صنایع وابسته به شیلات از قبیل عمل آوری و بسته بندی ماهی ومیگو،کنسروسازی ،سرد خانه،یخسازی و پودرماهی میباشند که جزء پتانسیلهای سرمایه گذاری نیز محسوب میشوند وناحیه صنعتی نگور وابسته به بخش کشاورزی هم که در مرحله انجام امور زیر بنایی و ساخت میباشد وتعداد زیادی کارخانه را در دل خود جای خواهد داد نیز از جمله همین پتانسیلهاست.
وجود اسکله های تخلیه و بارگیری و فرودگاه کنارک و پایانه بندر چابهار موجبات ترانزیت کالا به کشورهای مجاور و حوزه خلیج فارس ونیز شبه قاره هند را فراهم آورده است و قرار گرفتن چابهار درمسیر بزرگترین کریدورهای دریایی ترانزیت کالا آنر کلید اتصال شرق آسیا با سایر کشورهای جهان قرارداده به نحوی که منطقه آزاد چابهاریکی از قطبهای مهم بازرگانی محسوب میشود.
منطقه آزاد تجاری صنعتی چابهار موجبات اشتغال صدها نفر و سرمایه گذاری میلیاردی داخلی و خارجی را فراهم آورده است.
پروژه های پالایشگاه نفت ، صنایع پتروشیمی خطوط انتقال گاز ، کارخانجات سیمان چابهار، مونتاژ ماشین آلات و راهسازی وکاتر پیلار همچنین احداث نیروگاه برق اجرای راه آهن چابهار- سرخس، احداث دستگاههای آب شیرین کن وسرویس دهی مشتمل برارائه خدمات ، تعمیرات ،قطعات، آذوقه و سوخت به کشتی های عبوری از قابلیتهای سرمایه گذاری این شهرستان میباشد در این شهرستان تعداد 5هتل و 2 مهمانپذیر آماده پذیرایی از مهمانان می باشد.